Mija trzeci rok wdrażania wielofunduszowej Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2023 – 2027 dla obszaru Doliny Karpia. To czas intensywnej pracy, pierwszych konkretnych efektów i kolejnych projektów, które w najbliższych miesiącach będą zmieniać przestrzeń publiczną, wzmacniać lokalną turystykę, wspierać przedsiębiorców oraz odpowiadać na potrzeby mieszkańców. Łączny budżet przeznaczony na realizację i zarządzanie strategią wynosi ponad 5,82 mln euro.
Na realizację Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2023–2027 dla obszaru Doliny Karpia Stowarzyszenie Dolina Karpia pozyskało znaczące środki, które wspierają rozwój lokalnej społeczności, turystyki i gospodarki. Na wdrażanie strategii przeznaczono 4 962 235 euro, a na jej sprawne zarządzanie dodatkowo 858 294 euro. Łączna wartość dostępnego budżetu wynosi 5 820 529 euro.
Największą część tej kwoty stanowią środki z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR) – 3 362 500 euro. Ważnym elementem finansowania są również fundusze europejskie: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) zapewnia 1 638 691 euro, natomiast Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) – 819 338 euro. Dzięki tak zróżnicowanemu finansowaniu możliwe jest podejmowanie działań odpowiadających na potrzeby mieszkańców, a także wzmacniających rozwój gospodarczy i potencjał turystyczny Doliny Karpia.
EFRR – inwestycje, które zmieniają przestrzeń
Jednym z najważniejszych elementów wdrażania strategii są środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Do tej pory zawarto umowy na łączną kwotę blisko 6,4 mln zł. Tym samym poziom wykorzystania środków EFRR jest bliski 100%.
Planowane inwestycje pokazują, jak różnorodne są potrzeby i możliwości rozwojowe Doliny Karpia. To projekty, które łączą rozwój turystyki, aktywnego wypoczynku, kultury oraz atrakcyjne zagospodarowanie przestrzeni publicznej.
Wśród planowanych przedsięwzięć znalazły się m.in. inwestycje w infrastrukturę rowerową i pieszo-rowerową. Na terenie gminy Kalwaria Zebrzydowska wytyczony i oznakowany zostanie ponad 33-kilometrowy szlak rowerowy, uzupełniony o miejsca postojowe. Z kolei w gminie Brzeźnica modernizacji poddany zostanie odcinek istniejącego szlaku pieszo-rowerowego w Marcyporębie.
Duży nacisk położono również na rozwój lokalnej kultury i przestrzeni dla mieszkańców. Modernizowane będą sale widowiskowe oraz pomieszczenia wykorzystywane do działalności kulturalnej i społecznej, m.in. w Regionalnym Ośrodku Kultury Doliny Karpia w Zatorze, Gminnym Ośrodku Kultury i Czytelnictwa w Mucharzu oraz Domu Kultury w Przeciszowie. Remont części pomieszczeń zaplanowano również w Wiejskim Domu Kultury w Bachowicach.
Inwestycje obejmą także miejsca przeznaczone do aktywnego spędzania czasu i wypoczynku. W Osieku powstanie asfaltowy tor pumptrack wraz z infrastrukturą towarzyszącą, natomiast w rejonie zamku Lanckorońskiego planowane jest nowe zagospodarowanie przestrzeni turystycznej. Kolejna inwestycja realizowana będzie nad Jeziorem Mucharskim, gdzie na terenie gminy Stryszów powstanie infrastruktura sprzyjająca wypoczynkowi i rekreacji.
Realizowane i planowane przedsięwzięcia to nie tylko konkretne inwestycje w infrastrukturę. To przede wszystkim działania, które mają wydobywać i wzmacniać potencjał Doliny Karpia, tworząc atrakcyjne miejsca do życia, spędzania wolnego czasu i odkrywania regionu. Dzięki nim przestrzeń Doliny Karpia staje się coraz bardziej przyjazna zarówno dla mieszkańców, jak i turystów odwiedzających ten wyjątkowy obszar.
EFS+ – inwestycje w mieszkańców
Lokalna Strategia Rozwoju to jednak nie tylko infrastruktura. Istotną część stanowią działania społeczne finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
W najbliższym czasie planowane jest zawarcie umów na realizację trzech projektów związanych z funkcjonowaniem placówek wsparcia dziennego. Obejmują one rozwój placówek wsparcia dziennego dla dzieci i młodzieży w gminie Kalwaria Zebrzydowska i Tomice oraz utworzenie nowej placówki w gminie Polanka Wielka dla osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w szczególności seniorów.
Łączna wartość tych przedsięwzięć przekracza 2,2 mln zł, co oznacza wykorzystanie ponad 75 proc. środków EFS+ przeznaczonych na ten zakres działań. To konkretne inwestycje w miejsca, w których dzieci, młodzież oraz osoby wymagające opieki mogą otrzymać niezbędne wsparcie, rozwijać swoje zainteresowania i bezpiecznie spędzać czas.
Równolegle Stowarzyszenie Dolina Karpia prowadzi nabór dotyczący zapewnienia opieki osobom potrzebującym wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w tym ze względu na wiek. To kolejny krok w kierunku rozwijania usług społecznych odpowiadających na zmieniające się potrzeby lokalnej społeczności.
Dzięki środkom EFS+ Lokalna Strategia Rozwoju zyskuje przede wszystkim wymiar społeczny. Wsparcie obejmuje zarówno dzieci i młodzież wymagające dodatkowej pomocy, jak i osoby starsze oraz potrzebujące wsparcia w codziennym życiu. Tym samym strategia nie tylko zmienia przestrzeń Doliny Karpia, ale także wzmacnia ludzi, lokalne społeczności i system usług, które mają realne znaczenie dla jakości życia mieszkańców.
Kolejnym filarem Strategii są środki Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej. W ramach działania dotyczącego małej infrastruktury publicznej zakontraktowano 100 proc. budżetu przeznaczonego na to przedsięwzięcie.
Dzięki tym środkom powstaną i zostaną zmodernizowane miejsca służące turystom i mieszkańcom. Zaplanowano budowę altany turystycznej nad zbiornikiem Ślepowron, place zabaw w Przytkowicach i Marcyporębie, modernizację budynku LKS w Zakrzowie z przeznaczeniem na cele turystyczno – rekreacyjne oraz zakup mobilnej sceny dla gminy Lanckorona.
Istotnym obszarem wsparcia w ramach PS WPR jest także rozwój przedsiębiorczości związanej z turystyką. Wnioski oczekujące na zakontraktowanie opiewają na około 3,5 mln zł, co odpowiada 100 proc. dostępnej puli środków. Oznacza to, że zainteresowanie przedsiębiorców rozwojem działalności w tym obszarze jest znaczące.
Wsparcie dla lokalnej przedsiębiorczości będzie kontynuowane również w kolejnych naborach. W najbliższym czasie planowane są działania związane z podejmowaniem działalności gospodarczej w zakresie turystyki. W przyszłym roku przewidziano natomiast nabory dotyczące rozwoju działalności gospodarczej w obszarze srebrnej gospodarki oraz rozwoju oferty produktów lokalnych. Z możliwości pozyskania środków będą mogli skorzystać również rolnicy zainteresowani tworzeniem gospodarstw agroturystycznych i zagród edukacyjnych.
LSR obejmuje także działania o charakterze „miękkim”, związane z kształtowaniem świadomości obywatelskiej, w szczególności w zakresie produktów lokalnych. O środki na realizację takich inicjatyw będą mogły ubiegać się m.in. instytucje kultury oraz stowarzyszenia. Również Stowarzyszenie Dolina Karpia, w ramach operacji własnej, będzie mogło realizować projekty służące promocji, poznawaniu i budowaniu świadomości na temat lokalnych produktów oraz ich znaczenia dla rozwoju regionu.
Dzięki temu PS WPR staje się ważnym narzędziem wspierania lokalnej gospodarki, turystyki, przedsiębiorczości i aktywności mieszkańców. Łączy inwestycje w przestrzeń z działaniami, które pomagają rozwijać lokalne pomysły, produkty i inicjatywy.
Trzy lata wdrażania Lokalnej Strategii Rozwoju pokazują, że wielofunduszowe podejście pozwala kompleksowo odpowiadać na potrzeby obszaru. Lokalna Strategia Rozwoju to jednak nie tylko wartości projektów i liczby zapisane w tabelach. Za każdym przedsięwzięciem stoją ludzie – mieszkańcy, samorządy, instytucje kultury, organizacje i lokalni liderzy, którzy najlepiej znają potrzeby swoich miejscowości.
To właśnie lokalne podejście jest jednym z najważniejszych atutów działania Stowarzyszenia Dolina Karpia. Dzięki niemu dostępne środki mogą być kierowane na przedsięwzięcia, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby obszaru i wzmacniają jego unikalny charakter.
Trzy lata wdrażania LSR to ważny etap, ale jednocześnie dopiero część drogi. Przed nami kolejne nabory, projekty i inwestycje. Ponad 20-letnia działalność Stowarzyszenia Dolina Karpia pokazuje, że konsekwentna współpraca, aktywność lokalnej społeczności i skuteczne wykorzystywanie dostępnych środków przyczyniają się do rozwoju Doliny Karpia – i z pewnością będą nadal stanowić ważny impuls do jej dalszego rozwoju w kolejnych latach.