Mała rzecz, a może uratować życie. Rusza akcja „Świeć przykładem - noś odblaski”

Jesienią szybciej zapada zmrok, pogarszają się warunki atmosferyczne, a piesi stają się mniej widoczni dla kierowców. Cel akcji jest prosty: przypomnieć, że nawet niewielki element odblaskowy może mieć ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa na drodze. Ostatnie miesiące roku wymagają od uczestników ruchu szczególnej uwagi. Szybciej zapadający zmrok, opady czy mgły ograniczają widoczność, a policyjne statystyki pokazują, jak poważne mogą być skutki wypadków w tym okresie. Tylko w październiku, listopadzie i grudniu 2025 roku doszło łącznie do 5080 wypadków. Zginęło w nich 429 osób, a 6015 odniosło obrażenia. To niemal co czwarty wypadek odnotowany w całym roku. Szczególnie niepokojące są dane dotyczące dróg poza obszarem zabudowanym. Choć w 2025 roku doszło tam do 6172 wypadków, czyli ponad dwa razy mniej niż w obszarze zabudowanym, to zginęły w nich aż 1023 osoby. Dla porównania, w miastach i miejscowościach odnotowano 14753 wypadki i 637 ofiar śmiertelnych. Oznacza to, że poza obszarem zabudowanym człowiek ginął średnio w co szóstym wypadku. W obszarze zabudowanym - w co dwudziestym trzecim. Po zmroku ryzyko dodatkowo rośnie. W 2025 roku nocą na drogach oświetlonych doszło do 2900 wypadków, w których zginęło 219 osób. Na drogach nieoświetlonych wypadków było znacznie mniej - 1673, ale życie straciły w nich aż 362 osoby. Jesienią i zimą, gdy znaczna część podróży samochodem odbywa się już po zmroku, widoczność pieszego ma szczególne znaczenie dla jego bezpieczeństwa. I właśnie na nią zwraca uwagę akcja „Świeć przykładem - noś odblaski”, która startuje 1 października i potrwa do końca roku. Celem inicjatywy jest edukowanie i zachęcanie pieszych do korzystania z elementów odblaskowych po zmierzchu, nie tylko poza obszarem zabudowanym, gdzie w określonych sytuacjach wymagają tego przepisy, ale także w obszarze zabudowanym. W ramach akcji Yanosik będzie przypominał o bezpieczeństwie pieszych użytkownikom aplikacji oraz w swoich mediach społecznościowych. Screen Network wyemituje natomiast specjalne spoty na ekranach LED rozmieszczonych w całej Polsce. Wspólne działania mają dotrzeć zarówno do kierowców, jak i pieszych. Organizatorzy chcą przypomnieć obu grupom, że jesienią i zimą wzajemna widoczność na drodze nabiera szczególnego znaczenia.  Element odblaskowy odbija światło reflektorów samochodu, dzięki czemu pieszy może zostać zauważony przez kierowcę z większej odległości. W odpowiednich warunkach osoba wyposażona w odblaski może być widoczna nawet z odległości 300 metrów. Dla kierującego oznacza to więcej czasu na dostrzeżenie człowieka znajdującego się przy drodze, zmniejszenie prędkości i odpowiednią reakcję. Znaczenie ma jednak nie tylko samo posiadanie odblasku, ale również jego umiejscowienie. Element powinien być widoczny dla nadjeżdżających kierowców i znajdować się w miejscu, którego nie zasłania ubranie, torba czy plecak. Dobrym rozwiązaniem są opaski, zawieszki, kamizelki oraz ubrania i akcesoria wyposażone w elementy odblaskowe.  Odblaski warto nosić także w obszarze zabudowanym. Samo oświetlenie uliczne nie gwarantuje, że kierowca odpowiednio wcześnie zauważy pieszego. Osoba ubrana w ciemne kolory może zlewać się z otoczeniem nawet na oświetlonej drodze, zwłaszcza podczas deszczu, między zaparkowanymi samochodami czy w miejscach, do których światło latarni dociera słabiej. Odblask pozwala wyróżnić sylwetkę pieszego i zwiększyć szansę, że zostanie zauważony odpowiednio wcześnie. Przepisy nakładają na pieszego poruszającego się po zmierzchu po drodze poza obszarem zabudowanym obowiązek używania elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu. Wyjątek dotyczy m.in. pieszego poruszającego się po drodze dla pieszych, drodze dla pieszych i rowerów lub drodze dla rowerów, a także osoby znajdującej się w strefie zamieszkania. Za niestosowanie się do obowiązku używania odblasków grozi mandat w wysokości 100 zł, ale to nie kara finansowa powinna być najważniejszym argumentem. Odblask daje kierowcy więcej czasu na dostrzeżenie pieszego i reakcję. Ten dodatkowy czas może mieć znaczenie dla jego zdrowia, a nawet życia. Odblaski kojarzą się przede wszystkim z pieszymi, ale kamizelki odblaskowe warto wozić również w samochodzie - dla kierowcy i każdego z pasażerów. Choć w Polsce nie należą do obowiązkowego wyposażenia pojazdu, najlepiej przechowywać je w łatwo dostępnym miejscu w kabinie, tak aby można było założyć je jeszcze przed wyjściem z auta.   Ich znaczenie rośnie podczas awarii lub nieplanowanego postoju po zmroku, szczególnie poza obszarem zabudowanym. Po opuszczeniu pojazdu kierowca i pasażerowie mogą znaleźć się w sytuacji, w której przepisy wymagają od nich używania elementów odblaskowych.  Kamizelki warto założyć jeszcze przed wyjściem z samochodu, nie tylko ze względu na obowiązujące przepisy. Poza obszarem zabudowanym, a szczególnie na drogach ekspresowych i autostradach, kierowca i pasażerowie mogą znaleźć się w bezpośrednim sąsiedztwie pojazdów poruszających się z dużą prędkością. W takiej sytuacji każda dodatkowa możliwość wcześniejszego dostrzeżenia człowieka przez nadjeżdżającego kierowcę ma ogromne znaczenie. Odblask waży i kosztuje niewiele. Jego założenie zajmuje chwilę, a może dać kierowcy bezcenny czas na reakcję. Warto zatem nosić go nie ze względu na mandat i nie tylko tam, gdzie nakazują to przepisy, ale przede wszystkim dla własnego bezpieczeństwa.