„Utracone domy”. Historia, która porusza

Sala w Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej (MPMZO) wypełniła się do ostatniego miejsca podczas konferencji „Utracone domy”. Spotkanie pokazało, jak duże emocje i zainteresowanie wciąż budzi temat wysiedleń z czasów II wojny światowej. Wydarzenie poprowadziły edukatorki muzealne Anita Bury i Joanna Cebulska. Wprowadzenie do tematu przygotował prof. Ryszard Kaczmarek z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, który omówił niemiecką politykę narodowościową w Prowincji Górnośląskiej w latach 1939-1945. Dr Jacek Lachendro z Centrum Badań Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau skupił się na losach mieszkańców ziemi oświęcimskiej. Opisał mechanizm wysiedleń związanych z utworzeniem KL Auschwitz i tzw. Strefy Interesów obozu. „W lutym 1941 roku został przeprowadzony spis ludności, inwentarza i majątku. Krótko potem urzędnicy w asyście żandarma znakowali domy. Czerwony krzyż oznaczał wysiedlenie do Generalnego Gubernatorstwa, zielony przesiedlenie w pobliżu. Wysiedlenia zaczęły się 6 marca 1941 roku i dotyczyły Polaków oraz Żydów z Oświęcimia” - mówił dr Jacek Lachendro. Szczególne wrażenie zrobiły wystąpienia świadków historii. Wanda Saternus z Broszkowic i Marian Górnicki z Oświęcimia opowiedzieli o swoich doświadczeniach z czasu okupacji i przymusowego opuszczenia domów. Uczestnicy obejrzeli także półgodzinny film z relacjami innych wysiedlonych. W materiale pojawiły się świadectwa m.in. Marii Niezgody, Janiny Rochowiak, Zofii Cynarskiej, Zofii Kwiecień, Marii Dydyńskiej, Stanisława Kamińskiego i Janiny Stawowy. Wszystkie nagrania pochodzą ze zbiorów muzeum. Duże zainteresowanie tematem widać było już dzień wcześniej. W sali Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzezince kilkadziesiąt osób wzięło udział w spotkaniu poświęconym wysiedleniom, które również poprowadziły Anita Bury i Joanna Cebulska. Muzeum zapowiada kolejne wydarzenia poświęcone historii Ziemi Oświęcimskiej.